Kennisbank

Wat is CPQ?

CPQ-software laat je een product samenstellen, rekent direct de juiste prijs uit en maakt er een offerte van. Het is vooral waardevol als je producten veel opties, maten of regels hebben.

Door Saif Waleed Ibrahim, oprichter van NEXTRIQ. Laatst bijgewerkt op · 8 min lezen

Waar staat CPQ voor?

CPQ staat voor Configure, Price, Quote, in het Nederlands configureren, prijzen en offreren. Het zijn de drie stappen die elk bedrijf met maatwerk doorloopt: het product samenstellen, de prijs berekenen en de offerte maken. CPQ-software zet die drie stappen in één systeem met vaste regels, zodat de uitkomst altijd klopt, wie de offerte ook maakt.

CPQ is een afkorting van drie stappen die elk bedrijf met maatwerk kent:

  • Configure: het product samenstellen. Welke maat, welk materiaal, welke opties, en welke combinaties mogen samen?
  • Price: de prijs berekenen. Stukprijzen, staffels, klantafspraken, montage, transport en marge.
  • Quote: de offerte maken. Een document dat klopt, er professioneel uitziet en direct getekend kan worden.

In veel bedrijven zijn dat nog drie losse handelingen. Een verkoper noteert wensen, iemand op kantoor rekent in Excel, en een derde persoon zet het in een Word-sjabloon. CPQ-software brengt die drie stappen samen in één systeem met vaste regels.

Hoe werkt CPQ-software in de praktijk?

In de praktijk kiest een klant of verkoper een product en vult de opties in. De software laat alleen combinaties toe die technisch kunnen, rekent de prijs uit je eigen prijsboek, controleert de marge en maakt direct een offerte met stuklijst en voorwaarden. Een rekenblad of het geheugen van één collega is dan niet meer nodig.

Een CPQ-traject ziet er in de basis zo uit:

  1. De klant of verkoper kiest een product en vult de opties in. De software laat alleen combinaties toe die technisch kunnen.
  2. De regels rekenen mee. Een breedte van 3 meter vraagt bijvoorbeeld een zwaarder profiel, of een extra steun.
  3. De prijs ontstaat uit je eigen prijsboek. Artikelen, staffels per aantal, klantspecifieke prijzen en arbeid.
  4. De marge wordt gecontroleerd. Komt een offerte onder je minimum, dan gaat hij eerst langs iemand die akkoord geeft.
  5. De offerte rolt eruit in je huisstijl, met stuklijst, voorwaarden en een link om online te tekenen.

Het verschil met een rekenblad: de regels zitten in het systeem en niet in het hoofd van één collega. Wie de offerte ook maakt, de uitkomst is hetzelfde.

Wat is het verschil tussen CPQ, een configurator en offertesoftware?

Een configurator laat je een product samenstellen, offertesoftware maakt het document en CPQ verbindt die twee. CPQ bewaakt de regels, rekent de prijs met jouw prijsboek, controleert marges en kortingen en levert ook de stuklijst voor productie. Offertesoftware zonder CPQ is vaak nog handwerk, en een configurator zonder CPQ stopt bij een mooie aanvraag.

De termen lopen in de praktijk door elkaar. Dit overzicht helpt:

Productconfigurator Offertesoftware CPQ
Product samenstellen met regels Ja Nee Ja
Prijs automatisch uit prijsboek Soms Handmatig Ja
Marge- en kortingscontrole Nee Soms Ja
Offerte als document Nee Ja Ja
Stuklijst en productiegegevens Soms Nee Ja
Koppeling met CRM en ERP Soms Soms Ja

Een 3D-configurator is dus het visuele voorportaal. Offertesoftware is het document aan het eind. CPQ verbindt die twee, en zorgt dat alles ertussen klopt.

Wanneer heb je CPQ nodig?

Je hebt baat bij CPQ als je jezelf in een paar van deze punten herkent:

  • Een offerte maken kost meer dan een uur, of hangt af van één persoon.
  • Je product heeft veel varianten, maten of opties.
  • Er komen regelmatig fouten in offertes: verkeerde maat, vergeten onderdeel, te lage prijs.
  • Verkopers geven kortingen zonder zicht op de marge.
  • Werkvoorbereiding moet na de order alles opnieuw uitrekenen.
  • Klanten vragen om een prijsindicatie die je niet snel kunt geven.

Heb je één standaardproduct met een vaste prijs, dan is CPQ overbodig. Dan volstaat een goede offertemodule in je CRM.

Welke voordelen levert CPQ op?

Snelheid

Een offerte die eerst een of twee dagen kostte, staat er na het samenstellen direct. Snelheid telt: wie als eerste een goede offerte stuurt, zit als eerste aan tafel.

Geen fouten meer in de basis

De regels voorkomen onmogelijke combinaties. Een profiel dat te licht is voor de belasting of een maat die niet te produceren is, komt er niet doorheen.

Grip op marge

Elke regel heeft een kostprijs. Je ziet per offerte wat je verdient, en kortingen boven een grens gaan eerst langs iemand met beslissingsbevoegdheid.

Minder werk na de order

Omdat de configuratie de stuklijst al bevat, hoeft werkvoorbereiding niet opnieuw te beginnen. In de maakindustrie kan daar zelfs een zaaglijst uit komen.

Hoe ziet CPQ eruit bij een maakbedrijf?

Neem een producent van ophangsystemen voor kabelgoten, zoals in een datacenter-case waar NEXTRIQ aan werkte. Een klant wil 800 trapezes met twee lagen kabelgoot. In een CPQ-flow:

  1. De klant stelt in de configurator de breedte, het aantal lagen, de draadstang en de plafondbevestiging in.
  2. Het systeem controleert de belasting per beugel en waarschuwt als het profiel te zwaar belast wordt.
  3. De prijs komt uit het prijsboek, inclusief staffel voor 800 stuks en zaagwerk.
  4. De offerte bevat de configuratie, de stuklijst en de levertijd.
  5. Na akkoord gaat de zaaglijst naar de werkplaats: alle maten in stappen van 50 mm, gezaagd uit standaardlengtes van 6 meter.

Bekijk hoe dit werkt in de live demo van NEXTRIQ Flow. Kies daar de branche datacenters.

Welke rol speelt AI in CPQ?

Moderne CPQ-systemen krijgen er een laag bij: AI-agents die voorwerk doen. Denk aan een agent die van een aanvraag per mail een conceptconfiguratie maakt, die de begeleidende tekst van de offerte schrijft in de taal van de klant, of die signaleert dat een offerte drie keer is geopend en nog niet getekend.

Belangrijk is dat een mens de regie houdt. In NEXTRIQ Flow kies je per agent of hij alleen voorstelt, uitvoert na jouw akkoord, of zelfstandig handelt binnen grenzen die jij instelt. Lees meer op de pagina over AI-agents.

Wie gebruikt CPQ, en hoe gewoon is het?

CPQ komt oorspronkelijk uit grote bedrijven met complexe producten, zoals machinebouw en industriële installaties. Grote leveranciers zoals Salesforce en SAP hebben er eigen producten voor. Inmiddels is CPQ ook bereikbaar voor het mkb, vaak in combinatie met een 3D-configurator op de eigen website, zodat de klant zelf het eerste deel van de configuratie doet.

Wat een offerte volgens de overheid minimaal moet bevatten, staat in het stappenplan van het Ondernemersplein. Een CPQ-systeem zet die gegevens automatisch op elke offerte. Een uitgewerkt voorbeeld vind je in offerte voorbeeld en template.

Hoe kies je de juiste CPQ-oplossing?

Gebruik deze checklist bij je keuze:

  • Kan de software jouw productregels echt vastleggen, ook de uitzonderingen?
  • Rekent hij met jouw prijsboek, staffels en klantprijzen?
  • Is er een visuele of 3D-configurator voor klanten op je website?
  • Maakt hij een stuklijst die werkvoorbereiding direct kan gebruiken?
  • Koppelt hij met je CRM, ERP en boekhouding?
  • Kun je online laten tekenen en daarna automatisch een project starten?
  • Wie richt het in en wie beheert het als je producten veranderen?

Dat laatste punt wordt vaak vergeten. CPQ is geen software die je één keer installeert. Prijzen, producten en regels veranderen, dus iemand moet het bijhouden.

Hoe pakt NEXTRIQ CPQ aan?

NEXTRIQ ontwerpt, bouwt en beheert CPQ als onderdeel van een groter systeem. We beginnen met onderzoek naar je huidige offerteproces en je producten. Daarna leggen we de regels vast, bouwen we de configurator en koppelen we die aan offertes, CRM en planning. Na de livegang blijven we het beheren en verbeteren.

Je kiest zelf hoe we samenwerken: tegen een vaste prijs, of we groeien mee op de omzet die via het systeem binnenkomt. Lees meer over de werkwijze en de manieren van samenwerken, of plan een strategiegesprek om je eigen situatie te bespreken.

Lees ook

Bronnen

Hulp nodig?

Dit zelf uitzoeken kost tijd. Wij doen het met je.

In een strategiegesprek bespreken we je situatie en krijg je concrete verbeterpunten.

FAQ

Veelgestelde vragen

Wat betekent CPQ?

CPQ betekent Configure, Price, Quote: configureren, prijzen en offreren. Het is software die die drie stappen in één flow zet, zodat een samengesteld product direct een juiste prijs en een offerte krijgt.

Is CPQ hetzelfde als een productconfigurator?

Nee. Een productconfigurator is het deel waarin je samenstelt. CPQ gaat verder: het rekent de prijs met jouw prijsregels, controleert marges en maakt de offerte. Een goede configurator is het voorportaal van CPQ.

Is CPQ onderdeel van een ERP of CRM?

Soms zit er een basisvorm in, maar meestal is CPQ een aparte laag die met je CRM en ERP koppelt. Het CRM levert klant en deal, het ERP artikelen en voorraad, en CPQ maakt daar een geldige offerte van.

Voor welke bedrijven is CPQ geschikt?

Voor bedrijven met maatwerk of veel varianten: maakindustrie, groothandel, installatietechniek, bouw en producten zoals kozijnen, veranda's en ophangsystemen. Als offertes nu in Excel worden uitgerekend, is CPQ vaak de grootste tijdwinst.

Hoort CPQ bij SAP of Salesforce?

Grote softwareleveranciers zoals SAP en Salesforce bieden een eigen CPQ-product aan, als aparte module bij hun CRM- of ERP-platform. CPQ is dus geen onderdeel van één merk, maar een soort software. Je kunt CPQ ook los inzetten en koppelen met het CRM en ERP dat je al gebruikt.

Wat is de beste CPQ-tool?

Er is geen beste tool voor iedereen. De beste keuze is de tool die jouw productregels echt kan vastleggen, met jouw prijsboek rekent, een bruikbare stuklijst maakt en koppelt met je CRM, ERP en boekhouding. Voor maakbedrijven met maatwerk telt ook een visuele of 3D-configurator voor klanten.

Wat kost CPQ-software?

Dat hangt af van het aantal producten en regels, de koppelingen met je CRM en ERP, en of er een 3D-configurator bij hoort. Bespreek je situatie in een strategiegesprek, dan krijg je een concreet voorstel.

Volgende stap

Benieuwd wat dit voor jouw bedrijf betekent?

In een strategiegesprek van 30 minuten kijken we naar je processen, je cijfers en je kansen. Je krijgt concrete verbeterpunten, ook als we niet gaan samenwerken.

1. Gesprek 30 minuten, vrijblijvend, met concrete verbeterpunten
2. Onderzoek data, markt, concurrenten en een scan van je processen
3. Voorstel plan met fases, en de keuze tussen vast of omzetdeling